Egbertale

Over zingeving en waarachtigheid

  • Home
    Home Hier kunnen alle blogberichten op de hele site gevonden worden.
  • Tags
    Tags Toont een lijst met tags die in de blog gebruikt zijn.
  • Inloggen
    Login Inlogformulier

De kunst van het ruzie maken (deel 1)

op
  • Fontgrootte: Groter Kleiner
  • Hits: 7977
  • Afdrukken

In een goede relatie maak je weinig ruzie, vinden veel mensen. Conflicten zijn bedreigend voor een relatie, voor je het weet escaleert het tot een breuk. Daarom ‘laat je de ander in zijn waarde.’ Een andere manier om ongeveer hetzelfde te zeggen is dat je de ander ‘accepteert zoals zij is’, of dat je de ander ‘respecteert’, wat uiteraard wel van twee kanten moet komen. In ieder geval is dit de opvatting die in mijn familie gangbaar is.

Soms worden er dan nog allerlei nuanceringen aangebracht, bijvoorbeeld dat je best een ‘meningsverschil’ kunt hebben, maar dat een ruzie natuurlijk uit den boze is. Een conflict wordt, nog steeds volgens de gangbare opvatting, beschouwd als een botsing van belangen. Er zijn dan natuurlijk zelfs in de meest harmonieuze relatie wel eens belangenconflicten, maar die leiden bij volwassen gedrag niet tot ‘emotionele escalaties’. Over belangen kan immers gewoon onderhandeld worden. ‘Ik heb geen zin om naar het feestje van jouw vrienden te gaan’. ‘Als ik morgen de kinderen naar school breng, ga jij dan mee naar het feestje van mijn vrienden?’. Onderhandelen is de strategie van het zgn. harmoniemodel om conflicten op te lossen.

Volgens het harmoniemodel ontstaan er ruzies op het moment dat de belangen niet meer met elkaar verzoend kunnen worden, bijvoorbeeld omdat één van de partijen weigert water bij de wijn te doen. Er wordt niet meer onderhandeld, het conflict escaleert. Op de ene kwetsende opmerking volgt een andere, er worden oude koeien uit de sloot gehaald en met deuren gesmeten. Volgens de conventionele opvatting is het nu het beste om de emoties te laten bekoelen totdat beide partijen weer tot onderhandeling bereid zijn. Het onderhandelingsprincipe gaat er vanuit dat conflicten ontstaan door oorzaken waar we ons bewust van zijn. Over het algemeen zijn we ons wel bewust van onze belangen en kunnen we die benoemen. Ongetwijfeld zijn er conflicten waarbij deze strategie goed werkt.

Voor een belangrijk deel ontstaan conflicten echter door oorzaken waarvan we ons niet bewust zijn. Dit zijn conflicten die voortvloeien uit onze blinde vlekken, zaken die we niet goed kunnen benoemen. Wij zien letterlijk het probleem niet, maar onze vrienden en partners lopen wel tegen de consequenties van onze blinde vlek aan. Bij dit soort conflicten werkt het harmoniemodel volgens mij juist averechts.

In een aflevering van het tv programma ‘Help mijn man is klusser’ was laatst een echtpaar te zien met twee zoontjes. Dit echtpaar woonde al jaren in een huis waarvan de bovenverdieping nooit was afgemaakt. De douche was nog een onbetegelde ruimte waar de elektriciteitsdraden los hingen en de tegels stonden al zo’n zeven jaar op de overloop. De vrouw was wanhopig en vooral boos, en dreigde met opstappen. De formule van het programma is dan dat er een team van klussers wordt ingevlogen die samen met de man de klus afmaakt. Vaak wordt dan ook duidelijk wat die klusser precies scheelt: soms is het een te grote perfectionist, soms kan hij niet plannen, of hij is het overzicht kwijt. In dit geval bleek dat een deel van het probleem lag in het ondermijnende gedrag van de vrouw. Zij bekritiseerde hem voortdurend en keurde zo’n beetje al zijn voorstellen af. Het opvallende was trouwens dat hij kritisch was op de klussers die hem hielpen, op een tamelijk kleinerende manier. Net zo kritisch en kleinerend als zijn vrouw bij hem was. In een gesprek met de presentator, zonder zijn echtgenote erbij, gaf de man aan dat hij zich eigenlijk meer op zijn gemak voelde bij zijn moeder dan bij zijn vrouw. Toen de echtgenote dit later terug zag, werd zij erg boos. Naar eigen zeggen vooral omdat hij dat voor de camera vertelde. Dat was wat vreemd, omdat zij zelf het programma had ingeschakeld, achter zijn rug om.

Ik vond dit een goed voorbeeld van een relatie die was vastgelopen, omdat één van de partners (de man) bang was voor confrontaties. Dit stel heeft veel te winnen bij een goede manier van ruzie maken. Ik denk dat de man veel kan leren uit het ondermijnende gedrag en de passiviteit die het bij hem veroorzaakt. Ik denk dat als hij ontdekt dat hij het kleinerende gedrag van zijn vrouw niet hoeft te pikken, dat hij ook zijn eigen gedrag kan veranderen. Zijn kleinerende gedrag naar anderen zegt misschien iets over de boodschappen die hij van jongs af aan van zijn omgeving heeft gehad: bijvoorbeeld dat je voortdurend beducht moet zijn om afgerekend te worden op je fouten. Als hij dat kan gaan inzien, en hij laat dat afreken-idee los dan kan hij een warmer mens worden voor zijn familie en vrienden.

Ook de vrouw kan veel leren uit een constructieve confrontatie. Ik vond haar boze reactie op de bekentenis van haar man (over het feit dat hij zich niet veilig voelt bij haar) veelzeggend. Een verdrietige reactie was hier volgens mij ‘normaal’ geweest, want is toch vooral pijnlijk als je partner aangeeft dat hij zich niet thuis bij je voelt. In een confrontatie zou hij bijvoorbeeld aan kunnen geven dat zij altijd boos reageert en dat hij daardoor dichtklapt. Dit zou bij haar de vraag kunnen doen ontstaan waarom zij geen verdriet durft te laten zien. Daarmee heeft zij een eerste draadje te pakken dat kan leiden tot meer zelfkennis.

Natuurlijk zag het stel wel elkaars blinde vlekken: zij zag wel zijn angst voor confrontaties en hij zag wel haar permanente woede. Maar ze konden die inzichten niet gebruiken om zichzelf te veranderen. Dit is vermoedelijk voor veel mensen herkenbaar. We dwalen als het ware tastend rond in het doolhof van onze blinde vlekken. De ander ziet jouw blinde vlekken beter dan jezelf en tegelijkertijd zal jij de blinde vlekken van je partner zien maar hijzelf per definitie niet. Conflicten, mits goed gebruikt, geven ons de draden om te volgen, om uit dit doolhof te ontsnappen. Ik beweer echter niet dat het constructief is als je voortdurend hamert op de blinde vlekken van de ander, integendeel. De essentie is namelijk dat je door een ruzie iets leert over jezelf en niet dat je de ander kunt overtuigen of veranderen. Je moet bereid zijn te accepteren dat boosheid vooral bruikbaar is omdat het aanwijzingen geeft over wie je zelf bent, wat je angsten en je verlangens zijn. Het zet je eigen huiswerk op de agenda, maar het is geen methode om de ander te veranderen. Ik denk dat er een paar spelregels zijn voor de kunst van het ruzie maken. (wordt vervolgd)

Meer weten over dit onderwerp, interesse in een gesprek? Kijk op www.waarachtig-coaching.nl, of neem contact op via 06 55558757

Laatst aangepast op
  • Gast
    Karen maandag, 26 augustus 2013

    Zonder wrijving geen glans inderdaad. Kan een vervolg ook gaan over ruzie maken met pubers? Dat is namelijk helemaal niet moeilijk om te doen, maar of het constructief is?

  • Egbert Oldenboom
    Egbert Oldenboom maandag, 26 augustus 2013

    Daar heb ik (natuurlijk) geen verstand van :o (maar zoals een theoreticus betaamt, natuurlijk wel ideeën over!) :)

  • Egbert Oldenboom
    Egbert Oldenboom dinsdag, 27 augustus 2013

    Karen, ik heb nog over je vraag nagedacht. Ik denk dat het juist heel belangrijk is dat ouders en pubers leren constructief ruzie te maken. Pubers ervaren als geen ander de blinde vlekken van hun ouders en zijn tegelijkertijd in hoge mate egocentrisch (in de betekenis van mijn vorige blog). Ik denk dat het een hele goede boodschap is als kinderen leren dat je ruzie kunt maken zonder de relatie op het spel te zetten, dat maakt ze minder egocentrisch. En het dwingt je als ouder na te denken over je blinde vlekken en zorgt er voor dat er langzaam aan een meer volwassen gelijkwaardige relatie ontstaat. Dus niet of je ruzie moet maken, maar hoe.

  • Gast
    gosse maandag, 26 augustus 2013

    Mijn vervolg: gelukkig (klopt toch), dat we familie zijn!!!!! Lekker simpel!!

  • Gast
    gosse maandag, 26 augustus 2013

    ja ja, mooi onderwerp. Zie al uit naar het vervolg. :D:);)

    Antwoord Annuleer

Laat uw reactie achter

Gast
Gast vrijdag, 20 november 2026