Nu we bijna verplicht zijn tot huisarrest moest ik denken aan het toneelstuk ‘Met gesloten deuren (Huis clos)’ van Jean Paul Sartre. Twee vrouwen en een man zijn opgesloten in een kamer. Ze zijn tot elkaar veroordeeld en ze maken elkaar het leven zuur. Het blijkt dat ze dood zijn en dat deze kamer de hel is. De marteling is niet lichamelijk, maar geestelijk. De wreedheid, de onverschilligheid, de onvervulde behoeftes, dat is het menselijk lijden. ‘De hel, dat zijn de anderen’.

Je zou natuurlijk ook kunnen zeggen: de hel, als je niet oppast ben je dat zelf. Irritaties liggen op de loer als je niet gewend bent om voortdurend in elkaars gezelschap te zijn. Bovendien maken veel mensen zich natuurlijk zorgen over hun inkomen en hun gezondheid. Dat levert stress op en stress is niet bevorderlijk voor een gezellig samenzijn.

Wat zou je toch kunnen doen om zelf prettig gezelschap te blijven? Hoe zou je het met jezelf op een onbewoond eiland kunnen uithouden? Volgens mij kunnen de volgende oefeningen helpen.

Oefen aandacht.We krijgen nu opeens tijd in de schoot geworpen en minder structuur van buiten. We zoeken een zinvolle tijdsbesteding. Mijn ervaring is dat je in dat geval de neiging hebt om heel veel activiteiten te plannen. Het gevaar is dan dat je zoveel wilt doen dat je eigenlijk niets doet door de versnippering. Of dat je niets afmaakt, want er is toch ‘tijd genoeg’. Beperk het aantal activiteiten, maar doe de dingen die je doet met aandacht. Beginnen met meditatie is een hele mooie aandachtsoefening.

Oefen luisteren en vragen. Luisteren en vragen is aandacht voor je medemensen. Nu is de tijd om elkaar eens in de ogen te kijken en elkaar te bevragen. Hoe gaat het met je? Maak je je zorgen? Oefen het onder woorden brengen van je gevoelens, op eerlijke en kwetsbare manier.

Oefen complimenten. Benoem wat je leuk vind aan je huisgenoot. Of bel een vriend en zeg dat je blij met hem bent.

Oefen lummelen en in de verte staren. Goed kunnen lummelen is een onderschatte vaardigheid.

Oefen dankbaarheid. Dit vind ik zelf altijd een van de lastigste, maar het is één van de beste remedies tegen onrust. Kijk om je heen en benoem waar je dankbaar voor bent.

Oefen mentale hygiëne. Iedereen wast hopelijk zijn handen, maar mentale hygiëne is minstens zo belangrijk. Mentale hygiëne wil zeggen dat je je eigen onzekerheden en humeur niet op anderen afreageert. Irritaties zijn een symptoom van tekortschietende zelfhygiëne. Mentale hygiëne vraagt om zelfreflectie: waarom doe ik zo?

(Afbeelding: Jean-Paul Sartre 1951, wikipedia)